İki Partili Senkoplu (Gecikmeli) Sıkı Kontrpuan
İkilik notalardan oluşan bu tür kontrpuan’da ölçünün ikinci ikiliği, yeni ölçünün ilk ikiliğine mutlaka bağlanır. Bu bağlanma sonunda ölçü başları uyumlu olduğu kadar uyumsuz aralıklardan da oluşabilir. 2/2’lik bir çalışmada CP ikilik sus ile başlamalıdır.
Hazırlık Notaları, Çatışma Notaları ve Gecikme Kavramı
Şayet birinci ikilik (birinci vuruş) uyumlu ise ikinci ikiliğe (ki o da uyumlu olmalıdır) atlamalı olarak veya armoni değişiyorsa basamakla (bitişik hareketle) gidebilir.
Birinci ikilik CF’ye göre uyumsuz ise (ki bu gecikmenin çatışma bölümü olmaktadır.) bu birinci ikilik, bir basamak aşağıda olan armoni notasına düşürülmelidir.
Ne şekilde olursa olsun ikinci ikilik uyumlu olmalıdır. Bu nota aynı zamanda, sonraki ölçünün gecikmesinin hazırlık notasıdır. Aşağıdaki örnekte CP’deki gecikme, CF’ye göre (7/6) gecikmesi ile 7. aralıktan 6. aralığa iniyor.
Senkoplu kontrpuan’da (7/6) gecikmesi ile hazırlık ve çatışma notalarının gösterimi
Paralel 5’li ve Paralel 8’li Hataları
Armoni genellikle ikinci ikilikte ortaya çıktığından, paralel 5’li veya 8’liler ölçünün ikinci ikilikleri arasında aranmalıdır. Böylece birinci ikiliklerin altında meydana gelen paralel hataları önemini yitirir.
Birinci ikilikte yapılabilen (iyi olan) paralel 5’li ve 8’liler
İkinci ikilikte yasaklanan (kötü olan) paralel 5’li (veya 8’li)
Görülen Gecikmeler
CF altta CP üstte olduğu zaman: 4 → 3, 7 → 6, 9 → 8 gecikmeleri kullanılır.
CF üstte CP altta olduğu zaman: 2 → 3, 4 → 5, 5 →6 gecikmeleri kullanılır. 5 → 6 gecikmesinde armoni değişimi olduğundan gecikme olarak sayılmayabilir.
Senkoplu sıkı kontrpuan’da görülen gecikmeler
CP aşağıda olduğu zaman 7 → 8 gecikmesi genel olarak kullanılmaz, çünkü kulak 7’liyi, 6’lıya çözme eğilimindedir. Bununla beraber her iki parti ters hareketle atlamasız olarak uzaklaşıyorsa 7 → 8 gecikmesi aşağıdaki gibi kullanılabilir. Aşağıda “b örneği” atlamalı olarak gelindiğinden kötüdür.
Senkoplu sıkı kontrpuan’da görülen 7 → 8 gecikmesi
Bu şekilde sürekli bağlı notalarla kontrpuan’ı yürütmek yanlış armonilere gelmek bakımından zaman zaman tıkanmalara yol açabilir. Bu durumda senkoplu gidişi kesmek ve doğru bir armoni yakalayarak devam etmek zorunludur. Aşağıdaki örnekte -5 aralığındaki bağlantı kesilerek, 6’lı yeni armoni ile devam edilmiştir.
Senkoplu sıkı kontrpuan’da gecikmeyi kesme zorunluluğu
Kadanslar (Bitiş Kalıpları)
CP’nin üstte olduğu kadanslar
CP’nin altta olduğu kadanslar
Kaynak: Öğr. Gör. Ali ERAL “Kontrpuan Ders Notları”
Lütfen yorum bırakın.